Rijksmonument ‘De Welsker’ – boerderij

De huidige en voormalige Scholtenboerderij is gebouwd in 1825, met wijzigingen vanaf 1840. De geschiedenis van de locatie gaat echter verder terug. De heer van Anholt was in de veertiende eeuw al in het bezit van de ‘Hof te Welschelo’. De Welsker had een prominente plek in de middeleeuwse samenleving. Het was de plek waar alle horigen uit de regio hun afdrachten in de vorm van geld, graan of vee moesten voldoen. Verder werd er door de ‘scholt’, de boer die op De Welsker woonde, recht gesproken.
De Welsker was sinds 2005 niet meer in gebruik en verkeerde in slechte staat. De rijksmonumenten zijn, nadat de huidige eigenaren eigenaar werden in 2018, in een proces van 8 jaar in verschillende fases gerestaureerd mede dankzij een bijdrage vanuit de subsidieregeling Erfgoed Functioneel Gebruik van de Provincie Gelderland. De meeste ruimten in het boerderijcomplex krijgen een woonhuisfunctie.

Quote Provincie:
Met de ondersteuning van de restauratie van deze bijzondere scholtenboerderij draagt de provincie bij aan het behoud en de ontwikkeling van het Gelders erfgoed. Het bewaren van ons erfgoed is van groot belang voor historisch besef en onze gezamenlijke identiteit, aldus gedeputeerde Peter Drenth

Voordat wij als architect begonnen met het ontwerpen voor het complex “De Welsker” aan de Spekkendijk in de Heurne heeft het Gelders Genootschap de opdracht gekregen om het complex te analyseren en is er middels een historische verkenning een omschrijving opgesteld van de waardevolle onderdelen van het complex waar wij als architectenbureau rekening mee hebben gehouden. Op deze wijze proberen wij met respect voor het complex te ontwerpen en met zorgvuldige interventies het complex een nieuwe waardevolle herbestemming te geven die past bij een eigentijds duurzaam gebruik door de nieuwe opdrachtgevers in de historische context van deze locatie.
Voor de bebouwing is er gekozen om de huidige structuur van de woning met het voor- en achterhuis zoveel mogelijk intact te laten als ook de varkensschuur. Historische elementen in het voorhuis, voor zover in goede staat en authentiek, worden gerestaureerd. Hierbij kun je denken aan de tegelvloeren in de oude keuken en gang. Er is één nieuwe toevoeging gedaan in de vorm van een glazen gang aan de buitenzijde van de spieker op de voormalige mestvaalt. De entree is op de deel gerealiseerd door middel van een grote glazen pui waarachter in een ‘houten ruimte’ met licht van boven een spiltrap de aandacht trekt.
foto’s: Auke van der Weide en Melanie Hamdorff-Hager